Bài Thơ Mẹ Và Quả

     
*

Tục ngữ Việt Nam bao gồm câu: "Mười ngày trồng cây ko bằng mộtngày trông quả". Từ chuyện trồng cây hái quả, đơn vị thơNguyễn Khoa Ðiềm đã khôn khéo chuyển sang chuyện "trồng người" bằngsự liên tưởng độc đáo qua bài thơ Mẹ và quả.

Bạn đang xem: Bài thơ mẹ và quả

Những mùa quả mẹtôi hái đượcMẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồngNhững mùa quả lặn rồi lại mọcNhư mặt trời, khi như mặt trăng.Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lênCòn những túng bấn và bầu thì lớn xuốngChúng mang dáng giọt mồ hôi mặnRỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.Và chúng tôi một thứ quả bên trên đờiBảy mươi tuổi mẹ ước ao chờ được háiTôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏiMình vẫn còn một thứ quả non xanh.

Nguyễn Khoa Ðiềm

Lời bình

Ðề tài về "mẹ vàcon" là đề tài vĩnh hằng cơ mà biết bao thi sĩ bên trên trái đất này đều cónhững thể nghiệm của mình qua mỗi vần thơ. Nguyễn Khoa Ðiềm đã tra cứu đượctứ thơ mới lạ, độc đáo, tạo được hiệu quả thẩm mỹ nghệ thuật cho ngườiđọc. Mở đầu bài bác thơ là lời kể giản dị về một việc làm bình thường củangười trồng cây, mong mỏi cho bọn chúng chóng ra qua kết trái. Mảnh vườn của mẹ cứvần luân phiên theo năm mon mùa màng mang lại những trái ngọt thơm "như mặt trời,khi như mặt trăng", cùng niềm tin ấy của mẹ như một chân lý đã đượckiểm chứng: "Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng". Cuộc đời lam lũcủa biết bao bà mẹ nông thôn luôn luôn gắn liền với mảnh vườn nhỏ bé, với nhữngtrái ngọt đầu mùa, mẹ luôn dành riêng cho những đứa bé đi xa. Nguyễn Khoa Ðiềmđã nâng ý thơ lên một tầm cao hơn, chuyển lịch sự chuyện "trồngngười" bằng biện pháp nói hóm hỉnh, mới lạ gây được ấn tượng:

Lũ công ty chúng tôi từ tay mẹ lớn lênCòn những bí và bầu thì lớn xuống

Những người con đượcmẹ chăm ẵm cứ lớn cao hơn, còn bầu túng bấn của mẹ thì giàn leo từng quả cứ dàira "lớn xuống". Câu thơ tạo được vế đối giữa "lớn lên"và "lớn xuống" ở cả nhì chiều cao cùng sâu của cuộc đời, của khônggian với thời gian, ta đều thấy in dấu của bàn tay mẹ. Nhưng tất cả lẽ ý vị vàmới mẻ hơn là vào sự liên tưởng đối chiếu giữa giọt mồ hôi vất vả của mẹnuôi ta khôn lớn, nó cứ dài ra, nặng thêm như những quả bầu, quả bí. Ðâylà những giọt mồ hôi xanh:

Chúng có dáng những giọt mồ hôi mặnRỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi

bao gồm thể nói đây lànhững câu thơ tài hoa nhất vào bài, khắc sâu sự hy sinh thầm lặng của mẹ,và lòng biết ơn vô bờ của người con về công dưỡng dục sinh thành của mẹhiền. Cây trả công mang đến người bằng những mùa quả, với người trồng cây cứ hyvọng mùa sau tốt hơn mùa trước, muốn cho cây trĩu cành không đúng trái. Còn cái"vườn người" của mẹ, xung quanh chín tháng mười ngày mang thai khổđau, mẹ mong từng giờ đứa bé của mình tập nói, tập đi những bước đi đầutiên vào đời. Tâm trạng của mẹ cứ thấp thỏm, lo âu, buồn vui theo dòngchảy của thời gian mang đến tới cơ hội "thất thập cổ lai hy".

Xem thêm: Chiến Tranh Thế Giới Thứ 1 Giai Đoạn 2, Lịch Sử 11/Phần 1/Chương 2/Bài 6

Và cửa hàng chúng tôi một thứ quả trên đờiBảy mươi tuổi mẹ mong mỏi chờ gặt hái

"Mẹ già như chuốichín cây", "như đèn trước gió" (ca dao), thế cơ mà người mẹ ởđây đã không tính bảy mươi rồi, cái tuổi sắp "quy tiên", vẫn nuôi hyvọng, vẫn chờ mong, lo lắng, nhưng thật hạnh phúc biết bao lúc ta nghe đượcnhững tiếng nói ân hận, tha thiết thốt ra tự đáy lòng của người bé hiếuthảo:

Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏiMình vẫn còn một thứ quả non xanh.

Xem thêm: Mã Số Karaoke Nhỏ Ơi - Lời Bài Hát Nhỏ Ơi (Remix)

Câu thơ ko chỉ làhàm ý biết ơn mà còn là sự ân hận như một thứ "tự kiểm" về sựchậm trễ thành đạt của đứa bé chưa làm cho thoả được niềm vui của mẹ. Hạnhphúc biết bao mang lại những người mẹ gồm những người bé đẹp như trái chín"mặt trời, mặt trăng". Với mẹ sẽ buồn xiết bao nếu phải có xuyếntuyền đài khi thấy những đứa nhỏ như những trái sâu, trái thối trước sựbăng hoại về đạo đức trong một bộ phận thanh thiếu niên hiện nay. Bài thơmang vẻ đẹp tình thực giản dị như lòng mẹ qua phương pháp cảm mới mẻ của nhàthơ, kị được lối nói ước lệ của biết bao câu ca dao với những bài bác thơviết về đề tài vĩnh cửu này./.

Lê Xuân Bột

Chuyên mục nàyđược cập nhật vào thứ Tư sản phẩm tuần

*

Thông tin trên mạng NetcodoMọi đưa ra tiết xin vui vẻ liên hệ tạiBan Biên Tập Mạng NetcodoÐiện thoại: (54)847247 - thư điện tử Intranet: quantri