Lịch sử 12 bài 9

     

Bài 9. Quan lại hệ quốc tế trong với sau "chiến tranh lạnh"

Sau thế chiến II,“ Chiến tranh lạnh giữa hai vô cùng cường là Liên xô cùng Mỹ, đưa ra phối những quan hệ quốc tế.

Bạn đang xem: Lịch sử 12 bài 9

I. MÂU THUẪN ĐÔNG - TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CỦA “CHIẾN TRANH LẠNH”

1. Nguồn gốc mâu thuẫn Đông - Tây

Sau chiến tranh quan hệ Xô – Mỹ chuyển từ kết liên chống phạt xít sang thế đối đầu với tình trạng “chiến tranh lạnh”.

* Nguyên nhân: vày sự đối lập nhau về mục tiêu với chiến lược.

- Liên Xô: chủ trương duy trì hòa bình, bình yên thế giới, bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa làng mạc hội với đẩy mạnh phong trào cách mạng thế giới.

- Mỹ:

+ Chống phá Liên Xô và phe buôn bản hội chủ nghĩa, chống phong trào cách mạng, mưu đồ làm cho bá chủ thế giới.

+ Lo ngại trước ảnh hưởng khổng lồ lớn của Liên Xô và Đông Âu, sự thắng lợi của CHND Trung Quốc, CNXH đã trở thành hệ thống thế giới từ Động Âu lịch sự Đông Á.

+ Sau CTTG II, là nước tư bản nhiều mạnh nhất, nắm độc quyền vũ khí nguyên tử, tự mang lại mình bao gồm quyền lãnh đạo thế giới.

2. Diễn biến “chiến tranh lạnh”

Học thuyết Truman:

- Củng cố thiết yếu quyền phản động cùng đẩy lùi phong trào đấu tranh ở Hy Lạp với Thổ Nhĩ Kỳ.

- Biến hai nước này thành tiền đồn chống Liên Xô và Đông Âu.

b. “Kế hoạch Marshall” (Mác san) (06.1947)

- Viện trợ 17 tỷ đô la giúp Tây Âu khôi phục tởm tế,

- “Kế hoạch Marshall” của Mỹ đã tạo yêu cầu sự đối lập về tởm tế và thiết yếu trị giữa các nước Tây Âu TBCN và những nước Đông Âu XHCN.

Tháng 1-1949 Liên xô và Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ

Tháng 5-1955 thành lập Tổ chức Hiệp ướcVác-xa-va (Varsava), một liên minh chủ yếu trị- quân sự mang ý nghĩa chất chống thủ của những nước XHCN châu Âu.

* Như vậy: sự ra đời của NATO, Vácxava, kế hoạch Macsan, khối SEV đã đánh dấu sự xác lập cục diện nhì cực, nhì phe. “Chiến tranh lạnh” đã bao trùm toàn thế giới.

*

II. SỰ ĐỐI ĐẦU ĐÔNG – TÂY VÀ NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH CỤC BỘ ÁC LIỆT

Trong thời kỳ “chiến tranh lạnh”, hầu như mọi cuộc chiến tranh hoặc xung đột quân sự ở những khu vực bên trên thế giới đều tương quan tới sự “đối đầu” giữa hai cực Xô - Mỹ.

1. Cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương của thực dân Pháp 1945-1954

- Sau CTTG II, thực dân Pháp con quay trở lại Đông Dương, nhân dân Đông Dương kiên cường chống Pháp. Được sự góp đỡ của Trung Quốc, Liên xô và các nước thôn hội chủ nghĩa.

- Từ 1950, lúc Mỹ can thiệp vào chiến tranh Đông Dương, cuộc chiến này ngày càng chịu sự tác động của hai phe.

- Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Genève được ký kết kết (7/1954) đã công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất cùng toàn vẹn lãnh thổ của cha nước Đông Dương, nhưng Việt phái mạnh tạm thời bị chia cắt có tác dụng hai miền ở vĩ tuyến 17. Hiệp định Genève là thắng lợi của dân chúng Đông Dương nhưng cũng phản ánh cuộc đấu tranh gay gắt giữa nhì phe.

2. Cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950 - 1953)

- Sau CTTG, Triều Tiên tạm thời chia thành hai miền: Bắc vĩ tuyến 38 bởi Liên Xô cai quản với phía phái nam là Mỹ.

- Năm 1948, trong bối cảnh chiến tranh lạnh, nhị miền Triều Tiên đã thành lập nhì quốc gia riêng rẽ ở hai bên vĩ tuyến 38, Đại Hàn dân quốc (phía Nam) với Cộng hòa DCNH Triều Tiên (phía Bắc).

- Từ 1950 – 1953, chiến tranh Triều Tiên bùng nổ có sự bỏ ra viện của Trung Quốc với Liên Xô (miền Bắc) và Mỹ (miền Nam).

- Hiệp định đình chiến 1953 công nhận vĩ tuyến 38 là rỡ giới quân sự giữa nhì miền. Chiến tranh Triều Tiên là sản phẩm của “chiến tranh lạnh” và là sự đụng đầu trực tiếp đầu tiên giữa nhị phe.

3. Cuộc chiến tranh xâm lược Việt nam của đế quốc Mỹ (1954 - 1975)

- Sau 1954, Mỹ hất cẳng Pháp, dựng lên chính quyền Ngô Đình Diệm, âm mưu chia cắt lâu bền hơn Việt Nam, biến miền nam giới Việt nam thành thuộc địa kiểu mới với căn cứ quân sự của Mỹ.

Xem thêm: Tả Hình Ảnh Chú Bé Lượm Trong Bài Thơ Lượm (Hay Nhất), Tả Hình Ảnh Chú Bé Lượm

- Việt phái nam đã trở thành điểm nóng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ nhằm đẩy lùi trào lưu GPDT và làm cho suy yếu phe XHCN.

- Chiến tranh Việt phái mạnh trở thành cuộc chiến tranh cục bộ lớn nhất, phản ánh mâu thuẫn giữa nhị phe.

- Cuối cùng, mọi chiến lược chiến tranh của Mỹ bị phá sản, Mỹ phải cam kết Hiệp định Paris (1973), cam kết tôn trọng độc lập, thống nhất, chủ quyền cùng toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam; phải rút quân và cam kết không dính líu về quân sự hoặc can thiệp về chủ yếu trị đối với Việt Nam.

- Năm 1975, nhân dân Đông Dương kết thúc thắng lợi cuộc phòng chiến chống Mỹ.

III. XU THẾ HÒA HOÃN ĐÔNG TÂY VÀ “CHIẾN TRANH LẠNH” CHẤM DỨT

1. Những biểu hiện của xu thế hòa trả Đông - Tây

- Đầu những năm 70, xu hướng hòa hoãn Đông - Tây xuất hiện với những cuộc thương lượng Xô - Mỹ.

- 1972, Xô - Mỹ thỏa thuận hạn chế vũ khí chiến lược, cam kết Hiệp ước ABM (Hiệp ước Chống thương hiệu lửa đạn đạo), SALT-1 (Hiệp định hạn chế vũ khí tiến công chiến lược), đánh dấu sự có mặt thế cân nặng bằng về quân sự với vũ khí hạt nhân chiến lược giữa nhì cường quốc.

- tháng 8/1975, 33 nước châu Âu với Mỹ, Canađa đã ký kết Định ước Hen-xin-ki, khẳng định những nguyên tắc trong quan hệ giữa các quốc gia với sự hợp tác giữa những nước, tạo nên một cơ chế giải quyết những vấn đề tương quan đến hòa bình, an ninh ở châu lục này.

- Từ 1985, nguyên thủ Xô – Mỹ tăng cường gặp gỡ, ký kết kết nhiều văn kiện hợp tác khiếp tế – KHKT, trọng vai trung phong là thuận thủ tiêu tên lửa tầm trung châu Âu, cắt giảm vũ khí chiến lược vàhạn chế chạy đua vũ trang.

2. Chiến tranh lạnh kết thúc

Tháng 12/1989, tại Manta (Malta- Địa Trung Hải ), Xô – Mỹ tuyên bố chấm dứt “chiến tranh lạnh” để ổn định và củng cố vị thế của mình.

* lý do khiến Xô - Mỹ kết thúc “chiến tranh lạnh”:

- Cả nhị nước đều quá tốn kém cùng suy giảm “thế mạnh” nhiều mặt.

- Đức, Nhật Bản, Tây Âu vươn lên mạnh, trở thành đối thủ cạnh tranh gay gắt với Mỹ.

- Liên Xô lâm vào tình thế tình trạng trì trệ, khủng hoảng.

- Xô - Mỹ bay khỏi thế đối đầu để ổn định với củng cố vị thế của mình.

* Ý nghĩa: chiến tranh lạnh chấm dứt mở ra chiều hướng giải quyết chủ quyền các vụ tranh chấp, xung đột ở nhiều khu vực: Afganistan, Campuchia, Namibia…

*

IV. THẾ GIỚI SAU “CHIẾN TRANH LẠNH”

- Từ 1989 - 1991, chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu tung rã.

- Trật tự “hai cực” Yalta sụp đổ, phạm vi ảnh hưởng của Liên Xô ở châu Âu cùng châu Á mất đi, ảnh hưởng của Mỹ cũng bị thu hẹp ở nhiều nơi.

- Từ 1991, tình hình thế giới tất cả nhiều cố đổi khổng lồ lớn và phức tạp:

+ Trật tự nhì cực I-an-ta sụp đổ.Một trật tự thế giới đang dần dần hiện ra theo xu hướng đa cực.

+ các quốc gia tập trung vạc triển tởm tế

+ Mỹ đang ra sức thiết lập một trật tự thế giới “đơn cực” để làm cho bá chủ thế giới,nhưng ko thực hiện được.

+ Sau “chiến tranh lạnh”, nhiều khu vực thế giới ko ổn định, nội chiến, xung đột quân sự kéo dãn dài (Ban-căng, châu Phi, Trung Á).

- lịch sự thế kỷ XXI, xu thế hòa bình, hợp tác và phát triển đang diễn ra thì vụ khủng bố 11.09.2001 ở nước Mỹ đã đặt những quốc gia, dân tộc đứng trước những thách thức của chủ nghĩa khủng bố với những nguy cơ nặng nề lường, gây ra những tác động lớn lớn, phức tạp với tình hình chính trị thế giới cùng trong quan hệ quốc tế.

Xem thêm: Cách Paste Trong Excel Bỏ Qua Các Cột Và Dòng Ẩn Cho Windows Và Macos

- Ngày nay, các quốc gia dân tộc vừa gồm những thời cơ phát triển thuận lợi, đồng thời vừa phải đối mặt với những thách thức vô cùng gay gắt.

Xem tiếp: Lý thuyết Sử 12: bài 10. Phương pháp mạng khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ 20