Tai Lá Mít Đít Lồng Bàn

     

Trong bài xích “Gà lợn vào tranh Đông Hồ”, nhà nghiên cứu tranh dân gian Phùng Hồng Kổn cho rằng, “nguyên mẫu” con lợn trong cái tranh này là “lợn ỉ thuần chủng”. Ông viết:

“Tranh lợn có: Lợn đàn, lợn độc, lợn ăn uống ráy – tất cả đều béo mũm mĩm – “mõm gầu giai, tai lá mít, lỗ đít lồng bàn”. Những tranh ảnh lợn được diễn tả bằng ngữ điệu ước lệ tuy nhiên cũng chứng tỏ các nghệ nhân vẫn quan gần kề rất kỹ, nguyên mẫu, chính là giống lợn ỉ thuần chủng. Như là lợn này thường sẽ có màu black hoặc lang hồng, sống lưng võng, bụng xệ, bên trên thân thông thường sẽ có những đám lông mọc thành khoáy tròn”.

Bạn đang xem: Tai lá mít đít lồng bàn

Tuy nhiên, “Mõm gầu giai, tai lá mít, lỗ đít lồng bàn/ Sừng cánh ná, dạ bình vôi, mắt ốc nhồi”, là phép xem tướng trâu, không phải tướng lợn. Ý kiến “giống lợn ỉ thuần chủng” là “nguyên mẫu” của tranh Đông Hồ; hay “giống lợn này thường có màu đen hoặc lang hồng”, cũng cần phải xem lại. Vày lợn vào tranh Đông hồ nước không với nét điển hình nổi bật của con lợn ỉ. Khía cạnh khác, đã gọi “lợn ỉ thuần chủng”, chỉ có màu đen, không tồn tại “lang hồng”.

Nguyễn Bá Vân cùng Chu quang đãng Trứ (“Tranh dân gian Việt Nam” - kéo theo Nguyễn Dư) tuy không khẳng định giống lợn, tuy thế lại đem “bốn khoáy đóng chuồng” tướng trâu, ghép cùng với “lưng đai, bụng bị” của tướng mạo lợn: “Những bé lợn nào mà lại có ba quý tướng: “lưng đai, bụng bị, tư khoáy đóng góp chuồng” vậy nên giống lợn nái tốt...”.

Vậy, “nguyên mẫu” tranh lợn Đông hồ nước là tương đương gì?

Sách “Con lợn ở Việt Nam” (PGS. TS. Nguyễn Thiện chủ biên - NXB Nông nghiệp, 2005) đến biết, việt nam có trên 60 như thể lợn nội, nhưng tất cả các giống đông đảo thuộc chúng ta Sllidae, chủng Sus với loài Susdomesticus. Vào đó, phổ biến nhất có hơn 10 giống: l. Móng loại (Quảng Ninh); 2. Ỉ (Thanh Hóa, nam giới Định); 3. Lang Hồng (Bắc Ninh); 4. Cỏ (miền Trung); 5. Mường Khương (Lào Cai); 6. Mẹo (H’Mông); 7. Nằm trong Nhiêu (Tiền Giang); 8. Bố Xuyên (Sóc Trăng); 9. Phú Khánh (Phú Yên, Khánh Hoà); 10. Táp Ná (Cao Bằng); 11. Vân pa (Quảng Trị)...

Các giống như lợn cỏ, Mường Khương, Mẹo, nằm trong Nhiêu, ba Xuyên, Phú Khánh, Táp Ná, Vân Pa, chân cao, mõm dài, bụng thon, lưng thẳng, bản thân dài, bờm dựng... Mang những nét của lợn rừng. Ta rất có thể thẳng thừng thải trừ chúng, vì chưng lợn vào cả bố dòng tranh Đông Hồ, Kim Hoàng, Sình đều không có những điểm lưu ý này.

Chỉ còn tía giống: Móng Cái, ỉ và Lang Hồng có đặc điểm giống với lợn trong tranh: Mõm ngắn, chân nhỏ, bụng to, lưng hơi võng. Mặc dù nhiên, trong 3 giống như lợn này, Lang Hồng chỉ là tên thường gọi khác, hoặc họ hàng ngay sát với Móng Cái. Sách “Con lợn làm việc Việt Nam” mang lại biết, bằng phương pháp sọ học (cranologie) và cách thức điện di đối chiếu máu trên tía giống lợn Landrace, Lang Hồng, Móng chiếc và những bé lai của chúng, đem sọ lợn rừng (Sus scrofa) của Viện khảo cổ học tập làm chuẩn so sánh, Giáo sư è Đình Miên đã khẳng định “Lợn Lang Hồng ‘gần gũi’ với lợn Móng Cái; hoàn toàn có thể Lang Hồng chỉ nên tên quen thuộc gọi theo color da lông”.

Thực tế, trường hợp nói lợn Móng loại và Lang Hồng là như là lợn đẹp tuyệt vời nhất trong những giống lợn nước ta cũng ko ngoa. Thân mình cân nặng đối, phần lông xám đen pha với lang white hồng, mắt black mở to, khiến chúng đẹp như tranh vẽ. Theo đó, lợn vào tranh Đông Hồ giống với lợn Móng dòng và Lang Hồng hơn là lợn ỉ. Do ỉ mõm ngắn đến cả mất bằng vận (có nhỏ trông như không có mõm), mặt nhăn, mắt híp.

Theo lý định kỳ giống, thì lợn Lang Hồng ở tỉnh bắc ninh - bản quán của chiếc tranh Đông hồ nước nổi tiếng. Vày vậy, chuyện những nghệ dân chúng gian Đông Hồ đem ngay giống như lợn rất đẹp như tranh sinh hoạt quê mình làm cho nguyên mẫu, cũng chính là điều trọn vẹn hợp lý, dễ dàng hiểu. Và rất có thể, bao gồm những điểm sáng riêng có “Trán đốm trắng, sống lưng mình khá võng/ Yên con ngữa đen, khoang trắng thay vai”, của tương tự Móng loại và Lang Hồng đã chế tạo ra cảm hứng, nhằm nghệ dân chúng gian phát triển thành nó thành các chiếc khoáy âm dương tài tình, chiếc lang cố kỉnh dọc sống sống lưng đẹp mắt.

Xem thêm: Văn Mẫu Thuyết Minh Về Loài Hoa Sen Chọn Lọc Hay Nhất, Bài Văn Mẫu: Thuyết Minh Về Hoa Sen

Lợn vào tranh Kim Hoàng cũng mang điểm sáng “chân cu bụng bị”, nhưng mõm với mình ngắn lại lợn Đông hồ nước nhiều, mặt với bụng có rất nhiều nếp nhăn, hết sức giống điểm lưu ý của kiểu như ỉ thuần chủng. Theo đó, nếu như như các chiếc lang black trắng nổi bật của như thể lợn Lang Hồng được nghệ nhân Đông Hồ trở thành những vòng xoáy âm khí và dương khí độc đáo, thì mẫu mũi chun xấu xí đặc thù của giống như lợn ỉ, dưới bàn tay tài ba của mộc nhân Kim Hoàng lại được cách điệu thành kiểu thiết kế vân mây vô cùng ngộ nghĩnh; đôi mắt híp ti hí, cũng được “biến tấu” thành một chấm bé dại giữa tròng đôi mắt sáng xoe tròn rất tinh khôn.

Một thông tin thú vị, sách “Đồ Họa cổ Việt Nam” (Phan Cẩm Thượng - Lê Quốc Việt - Cung tương khắc Lược - NXB Mỹ thuật, 2000) mang lại biết, thôn tranh Kim Hoàng (Kim Bảng cùng Hoàng Bảng) Hà Tây, vốn nơi bắt đầu từ Thanh Hóa, di trú ra năm 1701. Mà Thanh Hóa chính là quê mùi hương của kiểu như lợn ỉ Bùi nổi tiếng: “Ỉ nào cơ mà chả lắm nhăn/ Lợn nào mà chẳng giỏi nằm giỏi ăn/ Ỉ Bùi giống giỏi đâu bằng/ Chân cu bụng bị, đầu rằng lá khoai”. Như thế nào ỉ dơi, ỉ voi; ỉ mỡ; ỉ xồm; ỉ võng; ỉ pha; ỉ ré... Thanh Hóa đều có cả (tham khảo “Địa chí huyện Quảng Xương” - Hoàng Tuấn Phổ nhà biên). Rất rất có thể giống lợn này đang theo chân chủ di cư ra Bắc. Hoặc từ trong tiềm thức, nhỏ lợn ỉ xứ Thanh đã bước vào tranh Kim Hoàng như một cách lưu giữ lại hình ảnh, nhớ về rứa hương của rất nhiều nghệ nhân xa xứ.

Tranh Đông hồ nước có bố bức “Lợn đàn”, “Lợn nạp năng lượng cây ráy” và “Lợn độc”; tranh Kim Hoàng có hai bức vẽ lợn độc (gần như thể nhau). Thôn Sình (Huế) bao gồm một bức vẽ song lợn đen “chân cu bụng bị”, mõm khá nhọn, đứng đối diện nhau (Có lẽ đây là giống ỉ lai, theo phương pháp “Mẹ mõm chày, thầy (bố) khía cạnh dơi”?). Xét tổng quát, thì chúng rất nhiều mang những điểm sáng giống giỏi theo tiêu chuẩn chọn giống ở trong phòng nông, cơ mà khoa xem tướng mạo lợn dân gian đã đúc rút thành tục ngữ. Trong đó, tướng mạo phàm ăn uống là tiêu chuẩn hàng đầu:

- “Chân cu bụng bị” (dị bạn dạng “Chân cu bụng bị thì chỉ bao gồm ăn”): Chân nhỏ, bụng khổng lồ là tướng ăn no, ngủ kỹ, lười di chuyển. Điều này khôn cùng quan trọng. Vì chưng xưa kia nguồn tinh bột ít, thức nạp năng lượng của lợn rau bèo là chính; nguồn phân bón cũng chủ yếu trông chờ vào nó. Bởi vì vậy, nhỏ lợn có trọng trách nặng nài nỉ là phải “chế trở nên rau thành thịt” và “sản xuất phân bón” thật nhiều. Bé lợn vào cả cha dòng tranh Đông Hồ, Kim Hoàng, xóm Sình phần đa mang đặc điểm này rất rõ nét.

- “Đít voi đuôi trâu” (đít/mông nở, khấu đuôi to): Thể hiện đại tràng lớn, máy bộ tiêu hóa tốt, ăn uống lắm, ỉa nhiều (lợn Đông hồ thể hiện rất rõ ràng tướng “đuôi trâu” này). Xưa kia nếu công ty nuôi được bé lợn béo, hay ăn chóng lớn, khi xuất chuồng, nông dân thường giảm phần chót lông đuôi ném trở về chuồng, cùng với ý cầu mong muốn con lợn nuôi sau cũng được béo tốt, ham ăn như con trước.

- “Mõm phè phè nạp năng lượng nghe đôm đốp”: Lợn vào tranh Đông Hồ đều phải có cái mõm phè phè, phía 2 bên mép bành ra. Một số loại lợn này lúc ăn, tiếng bập mõm xốc cám của chính nó đôm đốp, cả buôn bản nghe được.

- “Mõm phè phè, môi thè lè” (mõm lớn bè ra; môi dưới dài hơn nữa môi trên) là tướng tá phàm ăn. Ngược lại, kỵ tướng tá “Mồm dài hơn nữa môi” (môi dưới ngắn, mõm bên trên chìa ra), hoặc mõm chuột, khảnh ăn, giỏi đủn máng, phá chuồng.

- “Đầu lá khoai, tai lá sòi” (đầu nở, tai tròn) là tướng mạo lợn hiền, dễ nuôi (tai lợn Kim Hoàng điển hình cho quý tướng mạo này). Chuồng trại xưa cơ sơ sài, lợn lại hiếm khi được no nê, đúng bữa. Nếu phải con lợn hỗn, thì bọn chúng phá phách khôn cùng ghê gớm. Vì vậy, nông dân thích hợp lợn hiền. Lúc mua lợn về, người ta thường nhờ vào một người trong buôn bản (dễ tính, phàm ăn), thả lợn vào chuồng, hy vọng con lợn truyền nhiễm được chiếc vía xuất sắc của bạn ấy.

- “Vừa cúi đầu cặm cổ, vừa vỗ tay reo” (khi ăn uống cắm cúi một mạch, giờ đồng hồ xốc cám bôm bốp như vỗ tay), là tướng mạo phàm ăn. Ngược lại, vừa nạp năng lượng vừa đủn máng, hút chùn chụt, thỉnh phảng phất nghển cổ hít hít, tất cả ý như trông chờ chủ mang tới đồ ngon hơn, là tướng ăn uống xấu, không chịu đựng được kham khổ... Trong tranh Đông Hồ, “Lợn đàn” và “Lợn độc” sẽ đứng trước chậu cám, “Lợn ăn uống cây ráy” như sẽ nhai rau ráu; lợn Kim Hoàng nhỏ đứng trước máng ăn, bé đứng trước khóm khoai môn. Toàn bộ chúng đều sở hữu con đôi mắt hau háu như hại ai giành mất thức ăn.

Xem thêm: Nêu Tất Cả Các Công Thức Vật Lí Lớp 6 Và Lớp 8, Từ Điển Công Thức Vật Lý

Như vậy, hoàn toàn có thể đoán định: Nguyên mẫu mã của tranh lợn Đông hồ là giống như Móng Cái, Lang Hồng; còn lợn vào tranh Kim Hoàng là giống như lợn ỉ. Nhưng dù cho là giống gì, thì qua bàn tay tài hoa của những nghệ nhân dân gian, những con lợn phiên bản địa vốn lam lũ, lấm láp ngày thường đã bước vào tranh thiệt tự nhiên, sinh động, mang chân thành và ý nghĩa phồn thực, cầu vọng về sự việc sung túc, no đủ, sáng sủa bừng bên trên phên vách muôn nhà mỗi dịp tết đến, xuân về.