Vườn Rộng Rào Thưa Khó Đuổi Gà

     

Thẩm định cực hiếm thơ nôm Đường công cụ là một thao tác phức tạp. Nhưng lại từ khía cạnh thể loại, kết phù hợp với những yếu tố không tính văn bản, ta vẫn tìm kiếm được thông điệp thực sự của bài xích thơ. Trên ý thức đó, ta tiếp cận bài "Bạn mang lại chơi nhà", một bài bác thơ vẫn được xem như là nói về tình bạn.

Bạn đang xem: Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà

Trần Nhật Lý -

Đã bấy xưa nay bác tới nhà, Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa. Ao sâu nước cả khôn chài cá, vườn rộng rào thưa cạnh tranh đuổi gà. Cải chửa ra cây, cà mới nụ, Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa. Đầu trò tiếp khách hàng trầu không tồn tại Bác đến chơi đây ta với ta - Nguyễn Khuyến -

Ta quan cạnh bên hai câu đề:

Đã bấy xưa nay bác tới nhà Trẻ thời đi vắng chợ thời xa.Thành phần tình huống đã bấy lâu nay có tính cấu trúc. Nó phản ánh chu kỳ bạn đến nhà với tần suất thấp, rất thấp. Khoảng giữa chu kỳ đó là sự trống vắng. Thêm một từ nhưng vào giữa nhì câu phá - thừa, mọi việc sẽ sáng tỏ. Điều đó ta có thể làm cho được cùng cần thiết phải làm, vày thơ Đường đòi hỏi phải tư duy mới tái tạo được hồn thơ, cơ mà khi đã tư duy thì phải cần sử dụng kết từ, hệ từ, tất nhiên. Ngược lại, tác giả thơ Đường không tư duy ráng ta. Họ chỉ nêu hiện tượng, sự việc, còn ta phải tự mày mò các mối quan liêu hệ. Bởi vì đó, thơ Đường rất né kỵ dùng kết từ, hệ từ. Nguyễn Khuyến cũng vậy, thơ nôm Đường luật của ông dường như vắng bóng các từ nhưng, vì, nếu, là... Còn lúc đọc ta phải sản xuất để hiểu thơ ông. Với câu thừa, sự thể thật trớ trêu. Những tưởng khách đến chơi bên thì nỗi cô đơn được giải toả, nào ngờ khách hàng lại bước vào cõi riêng của chủ thể, ở đó chủ thể bị cô lập với thế giới, với nhỏ người, kể cả người thân. Vị thế gắng đổi. Khách hàng biến thành người phổ biến cảnh ngộ. Nỗi cô đơn được nhân đôi.Không gian ở nhì câu thực rất đặc biệt nếu đem so sánh với không gian tương đồng trong những bài bác thơ khác. Vẫn là "Vườn Bùi chốn cũ", quê hương ông, vẫn là ao ấy, vườn ấy, mặt hàng dậu ấy, nhưng khi cần một không gian trống vắng để đối lập với một vai trung phong cảnh ngổn ngang thế sự thì: Ao thu lạnh lẽo nước trong veo... Ngõ trúc quanh co khách vắng teo (Thu điếu)Khi sử dụng hơi men hòa giải với nỗi lòng trầm uất thì không khí biến hiện, chấp chới với người say:Lưng dậu phất phơ màu khói nhạtLàn ao óng ánh bóng trăng loe (Thu ẩm)Khi trung ương tư mang niềm hoài cổ thì nước ao trở thành tầng sương phủ làm cho mờ những giới hạn thời gian, hàng dậu đánh thức cam kết ức về chùm hoa quá khứ.Nước biếc trông như tầng sương phủ...Mấy chùm trước dậu hoa năm ngoái (Thu vịnh)Vậy cơ mà ở đây, chiếc vườn Bùi chốn cũ thơ mộng cơ biến đâu mất cả, chỉ còn trơ lại một không khí cách trở, xung quanh tầm với của con người: Ao sâu nước cả, khôn chài cá Vườn rộng rào thưa, cạnh tranh đuổi gà.Một sự lựa chọn cực đoan, nhưng đó đó là thơ Đường!Nếu như hai câu thực xác định một không gian ngoài chủ thể, thì hai câu luận lại điểm nhịp thời gian lặng lờ trôi, lãng quên chủ thể. Hãy thử nắm đổi những loại cây quả, ví như: Đậu chửa ra cây vừng mới nụ Ngô vừa trổ bắp lạc đương hoaBốn loại cây bên trên gieo trồng với thu hái một lần theo mùa vụ. Khoảng giữa thời gian đó không ăn được. Nếu vậy thì ta mất hướng. Khách có thể xui xẻo đến nhà vào lúc chủ nhà trắng tay lắm chứ. Nhưng Nguyễn Khuyến đã lựa chọn, ông chọn những cây ra hoa kết trái nhiều lần và bé người thu hái dần dần vào một thời lượng tương đối dài. Bầu bao gồm quả vừa rụng rốn nhưng cũng có quả ăn được. Cà mướp cũng vậy. Cần phân tích về cây cải. Nó là loại cây phạt triển nhanh, chỉ cần một tháng sau khoản thời gian gieo trồng đã bao gồm thể thu hái. Ở nông thôn, nó là loại rau phổ biến trong bữa ăn của mỗi gia đình suốt mùa thu - đông. Dân ta không bao giờ thu hái hết lớp này mới gieo trồng lớp khác. Họ trồng xen, trồng gối. Trong vườn bao giờ cũng bao gồm cải đủ loại: cây non ăn sống, cây vừa nấu canh, cây già muối dưa, ăn củ. Vậy là rõ. Ông đã lựa chọn, ko những thế, ông còn bắt tất cả quả bầu đều phải vừa rụng rốn cùng một lúc. Cải, cà, mướp cùng chung số phận. Thật không gì có thể phi lý hơn! Bằng một loạt phó từ chỉ quan liêu hệ thời gian chửa, mới, vừa, đương, ông dồn nén các thì tương đối hội tụ về một điểm trùng với thì tuyệt đối - thì phát ngôn thơ - rồi thì tương đối ra đi, hững hờ, vô cảm - đặc trưng muôn thuở của thời gian - để lại cho thì tuyệt đối cùng chủ thể trữ tình một nhỏ số 0 (không) tròn trĩnh: không cải, ko cà, ko bầu, ko mướp.Có bạn đến chơi công ty thật, hay chỉ là một thủ thuật cấu tứ? Điều ấy ko quan trọng. Vấn đề cốt lõi là ở chỗ ông đứng kế bên không gian, đứng bên cạnh thời gian. Và đó là cách ông tuyệt đối hoá nỗi cô đơn của mình.

Xem thêm: Đoạn Văn Cảm Nghĩ Về Quê Hương Em Về Quê Hương Hay Nhất (5 Mẫu)

Từ thời điểm cáo quan về nhà, Nguyễn Khuyến là hai nhỏ người vào một trung khu thân. Một bé người thuộc cộng đồng, nghĩa là nhỏ người của gia đình, xóm xóm, bạn bè, nhiều người quý mến nể vì, cũng không ít kẻ ghét ganh đố kỵ. Với một nhỏ người ngoài cộng đồng. Để giải mã triệt để bài thơ, ta xét hồ sơ con người ngoại trừ cộng đồng.Ông nhận học vị Tam nguyên Hoàng gần kề từ vua Tự Đức. Ông trân trọng, tôn thờ cân đai áo mão vua ban. Mong muốn trọn đời của ông là phò vua góp nước. Nhưng rồi vua Tự Đức băng hà. Lý tưởng trung quân ái quốc của ông sụp đổ. Với Nguyễn Khuyến, Hiệp Hoà, Kiến Phúc, Đồng Khánh là những ông vua bù nhìn. Hàm Nghi là ông hoàng hữu danh vô thực. Ông ko hưởng ứng chiếu Cần vương vày thiếu dũng khí hay bởi ông biết vận nước đã tận? Sự thật là cuối thế kỷ 19, tất cả những cuộc khởi nghĩa Cần vương đều bị dập tắt. Bài thơ chữ Hán Xuân dạ liên nga (Đêm xuân thương bé thiêu thân) tương truyền ông làm cho để bày tỏ lòng tiếc thương người bạn đồng học, tiến sĩ Vũ Hữu Lợi, chưa kịp khởi sự đã bị bắt cùng xử tử hình đêm cha mươi tết (1887) mang đến thấy hơi rõ thiết yếu kiến của Nguyễn Khuyến về trào lưu Cần vương. Ta nghiêng mình trước những văn quan hoài nước dám xả thân do nghĩa lớn, nhưng ko thể lấy họ làm toạ độ quy chiếu để đánh giá bán nhân biện pháp của người khác. Động thái của họ chỉ để thành nhân, ko thể thành công. Nguyễn Khuyến muốn điều ngược lại với ông bế tắc. Lịch sử đã an bài: gần như cả châu Á đã rơi vào nanh vuốt phương Tây, Việt nam giới cũng không ngoại lệ. Lẽ xuất xứ của những sĩ phu thời tao loạn là Dụng tắc hành, Xả tắc tàng. Ông đã tự xả, nhưng không tàng được. Ông giả điếc, cùng theo một nghiên cứu của Xuân Diệu, ông còn giả mù, giả câm để tránh thiết yếu quyền đương thời nhiễu sự, nhưng ông đã không chạy trốn được thiết yếu mình. Ông từ quan nhưng mà lòng vẫn bất an. Mặc cảm cay đắng Ơn vua chưa chút báo đền, Cúi trông hổ đất ngửa lên thẹn trời ông đeo đẳng đến thời gian chết. Không có bất kì ai hiểu ông. Người vợ tao khang của ông chỉ biết tốt lam tốt làm, thắt lưng bó que tần tảo. đàn ông ông vẫn hăm hở với hư danh. Bạn bè ông kẻ cùng chí không thuộc ý, người tặc lưỡi buông xuôi... Ông cô đơn.

Xem thêm: 1000 Từ Khoảng Bao Nhiêu Trang Giấy, 1000 Từ Là Bao Nhiêu Trang Word

Bây giờ ta đã đủ hành trang để "vượt rào cản" nhị câu kết: Đầu trò tiếp khách hàng trầu không có Bác đến chơi đây ta với ta.Nguyễn Khuyến bao giờ cũng có trầu. Những thời gian vắng nhà, ông vẫn luôn luôn nhớ mang theo gói trầu têm sẵn. Nhưng nghịch lý trầu không có chưa phải là thần tứ. Phó từ phủ định ko bất ngờ, sắc lạnh như một yếu chém, chặt đứt nẻo giao tiếp cuối thuộc giữa chủ thể với thế giới. Đúng nghệ thuật thơ Đường là nghệ thuật của hư từ! Đại từ chỉ nơi chốn đây định vị một cõi riêng, cõi bị cô lập với không gian và thời gian thông lệ. Kết từ với không gợi tư duy cơ mà chỉ đơn thuần liên kết, hơn thế nữa, hoà tan loại ta cụ thể chưng trong cái ta cô đơn.

Cụ Nguyễn Thị Đà (mất năm 1971, thọ 86 tuổi), con cháu nội của bên thơ, kể rằng: "Cứ vào khoảng chiều muộn, cụ thường ra sảnh ngồi trầm ngâm bên bể cạn non bộ, trước hai ông phỗng đá. Tại đây, lúc hoàng hôn sắp xuống, cụ mới bắt đầu bữa rượu chiều. Cụ rót cho mình một chén, rót đến hai ông phỗng hai chén. Xong xuôi, cụ nâng bát mời nhị ông phỗng. Nhì ông phỗng ko biết uống rượu. Cụ buồn rầu xoa đầu nhị ông rồi lần lượt uống rượu cho cả hai. Cạn ba chén rượu, cụ ngồi thừ người một thời gian rồi cúi đầu lặng lẽ bưng mặt khóc." (Nguyễn Khuyến và giai thoại - Bùi Văn Cường, Hội Văn học Nghệ thuật Hà phái mạnh Ninh, 1987).Ta lại phải sử dụng hư từ với. Công ty thơ đã đồng nhất mình với nhị ông phỗng, tuyệt hai ông phỗng đồng nhất họ với nhà thơ?Dù sao thì đây cũng chỉ là một yếu tố ngoài văn bản.TP Vinh, 1/2005